معصومه احمدیان علیآبادی در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه عنوان کرد: در دوران معاصر، مفهوم جنگ از میدانهای نبرد سنتی و برخورد فیزیکی سلاحها، به عرصههای پیچیده نفوذ، ذهن و افکار عمومی تغییر پیدا کردن است.
وی ادامه داد: آنچه امروزه جنگ رسانهای نامیده میشود، تلاش هدفمند دشمن برای ایجاد شکاف میان حکومت و ملت، تخریب اعتماد عمومی و فروپاشی انسجام اجتماعی است
استاد حوزه علمیه خواهران تاکید کرد: برای مقابله با این چالش، بازگشت به الگوی اعتماد متقابل میان دولت و مردم، نه یک انتخاب سیاسی؛ بلکه یک ضرورت تمدنی و دینی است.
وی گفت: در دیدگاه قرآن کریم، نظام اجتماعی و سیاسی نباید بر پایه سلطه و اجبار باشد بلکه باید بر پایه شور و عدالت بنا شود. خداوند متعال در سوره شوری، آیه ۳۸ میفرماید: «وَأَمْرُهُمْ شُورَیٰ بَیْنَهُمْ»؛ این آیه، ریشه تمدنی مشارکت مردم در تصمیمگیریها را نشان میدهد. وقتی دولت از طریق مشورت و شفافیت، مردم را در جریان تصمیمات قرار میدهد، در واقع بذر اعتماد را میکارد.
احمدیان علیآبادی اظهار کرد: اعتماد از منظر قرآن، بخشی از امانت است. دولت امانتدار منافع مردم است و مردم نیز امانتدار ثبات و امنیت جامعهاند. هرگونه خیانت در این امانت (خواه از سوی دولت با عدم شفافیت، یا از سوی مردم با بیاعتمادی بیمورد)، منجر به تضعیف بنیانهای جامعه میشود.
وی اضافه کرد: از منظر روانشناسی اجتماعی، اعتماد چسبی است که افراد را به هم و جامعه را به ساختارهای حاکم متصل میکند. در شرایط بحرانی یا جنگ، سطح اضطراب در جامعه به شدت بالا میرود. در این وضعیت، اگر اعتماد میان مردم و دولت کاهش یافته باشد، سوگیریهای شناختی و پارانوئید (بدگمانی) فضای ذهنی جامعه را پر میکند.
پژوهشگر حوزوی افزود: دشمن در جنگ رسانهای، دقیقاً بر روی «شکاف اعتماد» کار میکند. او با استفاده از اخبار جعلی و روایتهای تحریف شده، تلاش میکند تا احساس ناامیدی و بیاعتمادی را در افراد تقویت کند. از دیدگاه روانشناسی دینی، این وضعیت معادل وسوسه است؛ یعنی ایجاد تردید در حقیقت و ایجاد فاصله میان فرد و واقعیت. زمانی که فرد به دولت خود اعتماد نداشته باشد، هر خبر منفی از سوی دشمن را به عنوان حقیقت میپذیرد؛ زیرا ذهن او برای پذیرش فرضیات منفی آماده است.
احمدیان علیآبادی بیان کرد: مقابله با جنگ رسانهای تنها با ابزارهای تکنولوژیک ممکن نیست؛ بلکه نیازمند یک زیستبوم اعتماد است. این مقابله را میتوان در سه لایه تعریف کرد.
لایه دولت؛ شفافیت و پاسخگویی
وی اظهار کرد: دولت باید بداند که در شرایط جنگی، سکوت یا پنهانکاری، بیش از هر چیز به معنای پذیرش روایت دشمن است. دولت باید با تکیه بر اصل عدالت، اطلاعات درست را با سرعت و دقت به جامعه منتقل کند. شفافیت، بزرگترین زره در برابر شلیکهای رسانهای است. وقتی مردم بدانند دولت صادقانه با آنها برخورد میکند، حتی در برابر دشواریها، در کنار او میایستند.
لایه مردم؛ هوشیاری و تفکر نقادانه
استاد حوزه علمیه خواهران گفت: مردم نباید در تله تایید اطلاعات بیفتند؛ یعنی فقط اخبارهایی را باور کنند که با پیشفرضهای ذهنی یا خشم آنها همخوانی دارد. قرآن کریم در برابر شایعات هشدار میدهد: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا إِن جَاءَکُمْ فَاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَیَّنُوا»؛ این یک دستورالعمل روانشناختی اجتماعی برای مقابله با اخبار جعلی است. هوشیاری و عدم عجله در پذیرش روایتهای دشمن، مهمترین مسئولیت مدنی مردم در شرایط بحرانی است.
لایه تمدنی؛ همگرایی برای بقا
پژوهشگر حوزوی ادامه داد: یک تمدن پایدار، تمدنی است که در بحران، به جای فروپاشی، به سمت همبستگی حرکت میکند. جنگ رسانهای میخواهد جامعه را به تکههای پراکنده و متخاصم تبدیل کند. مقابله با این وضعیت، مستلزم درک این حقیقت است که امنیت ملی، محصول مستقیم امنیت روانی مردم و سلامت ساختار سیاسی است. اگر همگرایی نباشد فروپاشی محقق میگردد.
وی یادآور شد: بنابراین، اعتماد، تنها یک مفهوم اخلاقی نیست؛ بلکه یک سرمایه استراتژیک است. در شرایط جنگی، اگر دولت با شفافیت و عدالت، اعتماد را جلب کند و مردم با هوشیاری و تفکر نقادانه، از روایتهای کاذب پرهیز نمایند، دیوار دفاعی جامعه در برابر جنگهای نرم و رسانهای نفوذناپذیر خواهد شد. پیوند میان عدالت حاکم و آگاهی ملت، تنها راه عبور از بحرانها و رسیدن به شکوفایی تمدنی است.
انتهای پیام
نظر شما